Wat kun je je nog meer wensen? Tussen de boomstammetjes van de hoge jagershut waar we in zitten, kijken we naar het panorama dat zich voor ons uitstrekt:  De maïsvelden, als lappendekens de heuvels toedekkend tegen de komende winter. De smalle bochtige weggetjes slingeren door de avondschemering totdat ze achter de heuvels verdwijnen. In de verten zijn de lichten van het kerkje al ontstoken. Ergens in de bossen blaft een ree. Deze avond zijn Maria en Matthias, hopend een paar reeën te spotten, hoog en droog in een oude jagershut gaan zitten. Bij de rand van het maïsveld is nog geen beweging te zien. Ergens op een smal landweggetje wandelt een eenzame voorbijganger, genietend van de avondschemering. Doorkijkend op deze voorbijganger, merken ze opeens dat het een bekende is. Hier en daar loopt hij naar de berm toe, snuffelt even, en tilt zijn poot op. Hij is in het wit gekleed, loopt op vier poten, en blaft.
‘Zeg’, begint Maria, ‘dat witte sujet daar, op dat landweggetje, ken ik die niet ergens van?’ ‘Zou kunnen’, antwoordt Matthias, ‘maar als hij is, wie ik denk dat hij is, hoort hij hier absoluut niet te zijn!’ Want inderdaad, 300 meter bij ons huis vandaan loopt, in het ‘centrum’ van Zmuln (drie huizen), eenzaam en alleen de hond van de familie Wilbrink. ‘Ach ja’, zegt Maria, ‘als we er naartoe gaan, kunnen we naar onze reeën fluiten. Tobias gaat wel naar huis.’ Dus blijfen we op ons heerlijke plekje zitten, wachtend op het donker. Zo nu en dan suist er een vleermuis voorbij. Intussen is Toob achter het maïsveld verdwenen. Even later horen we geritsel in het veld, na een tijdje zien we in een flits de zwarte, het is inmiddels donker, contouren van een groot ree. We knippen de zaklamp en en zien 2 reeën wegspringen, het maïs in.
Als we het even later voor gezien houden en naar beneden klimmen, krijgen we het plan om nog even langs het maïs te lopen, naar een paar open plekjes. We komen voorbij het huis van onze buurvrouw. Haar hond begint te blaffen en zelf komt ze ook naar buiten. We proberen haar duidelijk te maken dat “wir Rehen und Hirschen suchen”. Vervolgens begint zij over onze hond, die hier naartoe “lauft”en “das Wald” in gaat. En…. dat de jager Hunden und Katze afschiet zodra ze in zijn Wald komen…! Ze had de Hund vanochtend nog naar ons huis gebracht, maar die was weer terug komen lopen.
Dus we zijn maar, terwijl het steeds kouder werd, gaan zoeken. Uiteindelijk hebben we de moed maar opgegeven, en zijn in de hoop dat Tobias al thuis was maar naar huis gegaan.
Onze buurvouw “wunchste uns zu das der Hund zu Hause war”.  Daar aangekomen kijken we alvast door het raam naar binnen. Geen Toob… Vol gedachten over een jager die op dat moment zijn vinger op de trekker legt met een hond op het vizier trekken wij de deur open. Het eerste wat horen is… het blaffen van onze eigen Tobie! En zo eindigde dit avondje wild kijken tegen de warme kachel aan, met een springlevende hond tegen onze voeten!

Opeens is het herfst. Vooral de avonden zijn plotseling flink fris! ’s Nachts vriest het licht en op de bergen in de verte zien we vanuit onze ramen al sneeuw liggen. Waar zouden we zijn zonder onze geweldige, traditionele Kachelofen?!

Aan de ene kant verwarmt hij de hal, aan de andere kant de eetkamer en woonkamer.

Er past heel wat hout in, en als-ie eenmaal brandt, blijft hij wel 24 uur lang warmte afgeven.

Daar hoort warme chocolademelk bij!

Lievelingsplekje van kleine knuffels.

“Mag ik vragen wat u met uw mobiel aan het doen bent?’ vraagt de mentrix van Matthias aan een van de aanwezige vaders. Ze onderbreekt er haar toespraak voor. De man mompelt wat over ‘iets opschrijven’ en legt zijn toestel gauw weg.
Oeps, het verschil met een ouderavond ‘thuis’ is meteen zichtbaar hier op de middelbare school in Sankt Veit. Gemiddeld genomen en zo op het eerste gezicht lijken orde, discipline en gezag toch wat meer de nadruk te krijgen dan we in Nederland gewend waren.
Vriendelijk, maar duidelijk houdt de docente haar verhaal over de klas en het komende schooljaar. De toon is positief, de inhoud betrokken, de houding enthousiast. Aan het eind kunnen de aanwezige ouders vragen stellen, dat is het dan.
En al die Wilbrinken, Stufkens en Hertgers die we thuis tegenkwamen op dit soort avonden, die zijn in geen velden of wegen meer te bekennen… Hier lijken de mensen vooral Leitner te heten. En Egger.

Buiten het lokaal staat een vader naar de deur te kijken. Er hangt één tekening op. Die is van Matthias. Wow! De lerares en de klas zijn onder de indruk van zijn tekentalent en verder doet hij het ook prima, maar leuk vindt hij het vooralsnog niet echt op school. Hij baalt ervan dat hij niet goed met zijn klasgenoten kan praten, en de lessen duren lang omdat hij het meeste ervan niet volgt. Hij moppert op ‘die lui bij Babel’ die ons de spraakverwarring hebben aangedaan, hoewel de Oostenrijkse dominee die gisteravond bij ons at, uitlegde dat ook de talen een creatie van de Schepper zijn en dus toch echt een geschenk uit de hemel.
Gelukkig vindt Matthias het vak DAZ –Deutsch Als Zweitsprache– wel heel leuk, en dat krijgt hij momenteel maar liefst acht uur per week. Verder geniet hij thuis uitbundig van de ruimte en de

Blij met buit uit eigen bos: schedel en hoefje

natuur: een kreupel reeënjong dat hij op anderhalve meter afstand weet te naderen; een schedel en een hoefje die hij in ons bos vindt; hagedissen en hazelwormen; eekhoorns rondom het huis; een bonte specht in de tuin; een vos die oversteekt.

Harold volgt ondertussen in een ander lokaal de ouderavond bij de mentrix van Maria, die zo ongelooflijk rap Karinthisch praat dat hij na afloop in de auto kreunt: ‘Als ik er 10 procent van verstaan heb, is het veel.’ Stilte. ‘Maar ja, zo belangrijk was het nou ook weer niet.’ Stilte. ‘Eh… dat denk ik tenminste.’ Stilte.’ Toch???’

In tegenstelling tot Matthias heeft Maria heeft het enorm naar haar zin op school. Laatst verzuchtte ze op een vrijdag: ‘Jammer dat het weekend is!’ En een week later: ‘Ik ben zo blij met mijn klas! Echt super gezellig!’ Voordeel voor haar is dat ze in Nederland al een jaar Duits heeft gehad en bovendien al een jaar lang met de middelbare school kennis heeft gemaakt. Voor Matthias is ook wat dat betreft alles hagelnieuw. Allebei doen ze enorm hun best, en leren ze deze week zelfs een compleet gedicht van Theodor Storm uit hun hoofd hoewel dat voor hen als buitenlandertjes nog niet verplicht is.  Zodat het maar liefst vijf coupletten lang door ons huis gonst:

Herbst.
Schon ins Land der Pyramiden
Flohn die Störche übers Meer;
Schwalbenflug ist längst geschieden,
Auch die Lerche singt nicht mehr…

Hun docenten zijn zo trots op hen dat ze nu op hun beurt hun klassen een Néderlands gedicht mogen leren. Dat wordt iets van Annie M.G.Schmidt. Matthias declameert ‘De spin Sebastiaan’ en Maria ‘Wat is dát, mevrouw van Gelder? Hebt u beren in de kelder?’ De klas denkt dat het over bessen gaat. Erdbeeren bjvoorbeeld. Of Himbeeren. Of Heidelbeeren…

Na schooltijd in Sankt Veit

Muisstil in huis: hier wordt een toets gemaakt voor het afstandsonderwijs.

Frederik en Matthijs pakken hun ‘Super Swing’ weer in en kachelen vrijdagmorgen richting de Veluwe, waar Matthijs diezelfde avond nog een inleiding voor de jeugdvereniging moet houden…!
Ondertussen maken wij gauw negen nieuwe bedden op. Onze vrienden Raymond en Janette zijn onderweg om het weekend bij ons door te brengen én het Leger des Heils treedt aan. Maar liefst zeven handige jongens werpen zich in de strijd tegen de chaos.

We verzinnen het niet. Freek heeft het verzonnen, om precies te zijn. Freek is een Apeldoorner die als hulpverlener bij ‘het Leger’ werkt. Hij voelt er veel voor om met zijn mannen te komen klussen in ruil voor een vakantieweek voor deze zelfde club volgend jaar. Het lijkt te mooi om waar te zijn, maar het wordt werkelijkheid: behalve bulderende lachsalvo’s en akelig gevatte opmerkingen klinkt er de hele week overal op ons terrein gehamer en geklop en gezaag.
Wat we zelf nooit voor elkaar hadden gekregen lukt nu wel. Het appartementenhuis beschikt al snel over stromend water. In een van de badkamers wordt zelfs het ligbad in gebruik genomen. Met warm water. De lampen branden weer, het oerwoud rondom verandert geleidelijk aan in een tuin, de scheuren in de veranda worden gedicht en Harold en Jeannette hoeven niet meer via de slaapkamer van Matthias hun eigen slaapkamer te verlaten.
Het is een wonderlijke week die zich niet in woorden laat vangen. Elke dag zijn er ontroerende ontmoetingen met bijzondere mensen en hun aangrijpende geschiedenissen. Elke avond genieten we van een driegangenmenu om ú tegen te zeggen, dankzij de topkok die het Leger ook nog eens meebracht. Daar wordt dankbaar van genoten, terwijl de klussers hun belevenissen van de afgelopen dag delen en elkaar allerlei innige hartelijkheden toevoegen:’Jongen, jij hebt nu eenmaal het IQ van een bevroren visstick in paringstijd!’

Janette en Jeannette aan de Worthersee.

De veranda aan het begin van de week, en…

.. aan het eind van de week.

Koffietijd in de tuin.

Nog geen slot op de badkamerdeur? De heren hangen gewoon een stoel aan de deur als ze gaan douchen.

Exclusieve diners.

Gefeliciteerd, Tobias!

Feest in Karinthië: Tobias is vandaag 5 jaar én de Wiesenmarkt in Sankt Veit wordt voor de 655e keer gehouden. De dames trekken hun Dirndles aan en we gaan genieten van de traditionele boerenmarkt die al sinds 1362 een begrip is in Karinthië.

Een enorme pan heeft-ie al aangeschaft, nu nog onderhandelen over een koeienkop voor Matthias…

Ja, hoor: op de kop getikt!

Buiten is het donker en stil, binnen klinkt gerammel aan de tralies. De katjes, die in de bench moeten gaan slapen, leggen zich nog niet neer bij hun gevangenschap. De hele dag en de hele avond genoten ze de vrijheid van de woonkamer en dan is zo’n ‘plötzliche Beschränkung’ van hun ‘Lebensraum’ ‘nicht toll’.

Voor ons was deze dag ook niet bepaald ‘toll’. Vanmorgen een verzekerings-iemand over de vloer die meer dan tweeënhalf uur bleef, terwijl er uiteindelijk geen enkele verzekering werd afgesloten, omdat we nog niet in het ‘Grundbuch’ staan. Of zoiets…. Onduidelijk is of de boel nu wel verzekerd is. De vorige eigenaar heeft ons verzekerd van wel… Als bewijs stuurde hij een aanmaning uit het jaar 2012 waar een polisnummer op stond, en daarbij een dreigement dat de verzekering niet meer dekkend was als er niet gauw betaald werd.

Zonder verzekering leef je in afhankelijkheid, dat is niet verkeerd. De verzekeringsagent bond ons echter op het hart wel zo snel mogelijk een ziektekostenverzekering af te sluiten. Soms moet je inderdaad je verantwoordelijkheid nemen. Dus ’s middags meteen maar heel behoedzaam (want misschien niet of slecht verzekerd) naar de Gebietskrankenkasse aan de Klempstrasse in Klagenfurt. Een aardige jongeman verwijst ons naar kamer 117 op de eerste verdieping. De deur van ‘Raum 117 ist zu. Keiner ist drinnen. Es ist dunkel.’ Een kantoor verder werken twee bebaarde jongemannen achter platte beeldschermen. Zij weten de gezette dame van 117 ergens in het gebouw op te duikelen. We zijn bij haar aan het verkeerde adres, vertelt ze ons onomwonden. We moeten naar de Bahnhofstrasse, naar de Wirtschaftskammer. Daar kan Jeannette zich als zelfstandige laten inschrijven en de verzekering volgt dan vanzelf.

Heel voorzichtig – want misschien nog steeds niet goed verzekerd- rijden we naar de Bahnhofstrasse. ‘Pas op!’ roept Jeannette als we een leeg kruispunt naderen.
Het gebouw van de Wirtschaftskammer heeft een stuk of drie entrees. De derde blijkt de juiste. ‘Ja, genau, ich bin Schriftstellerin und ich übersetze’, zegt Jeannette op haar allernetste Duits tegen de vriendelijke receptioniste. Het maakt indruk. Jeannette mag een formulier invullen. Harold kijkt verbijsterd wanneer zijn vrouw gewoon weer zíjn achternaam plus háár meisjesnaam opschrijft, een daad die eerder al eens tot uren vertraging, tientallen telefoongesprekken en grote beroering in de Oostenrijkse bureaucratie heeft geleid. Dit keer doet de dubbele naam gek genoeg weinig stof opwaaien. Over een ‘halbe Stunde’ zullen we verder geholpen worden. ‘Da’s een heel half uur’, zeggen we, en we kijken elkaar verschrikt aan. We hebben geen keus, en dus pakken we een krant en maken we het ons gemakkelijk, al laat Jeannette zich nog wel diverse malen spijtig ontvallen dat ze haar ‘werk’ had moeten meenemen.

De blonde dame die ons uiteindelijk meetroont, voorziet ons ook al niet van een verzekering. ‘Sie sind hier falsch’, zegt ze vriendelijk maar beslist. En na een heel verhaal over  ‘neue Selbständige, Versicherungsrecht, SVO, Gebietskrankenkassen’ en nog veel meer wijst ze ons de weg van dit kastje naar de volgende muur.
Harold wil weg, zo snel mogelijk. Jeannette roept op de drempel nog ‘vielen Dank!’ Dan gaat het op een holletje naar de auto. Onverzekerd…

PS Inmiddels zijn we een dag verder. Van talloze kastjes zijn we naar even zovele muren gestuurd. En weer terug. Heel Klagenfurt crossen we door. Bij elk kantoor waar we aankloppen, wordt het ingewikkelder. Zeeën van tijd en energie heeft het inmiddels gekost. Bergen ergernis heeft het opgeleverd. Plus een verplicht verzekeringetje voor ons bos, waar we helemaal niet voor kwamen. Hoe en waar we in dit land ooit een ziektekostenverzekering kunnen krijgen, is ons een raadsel!

Ons bos, daar kunnen we wel een (ongevallen)verzekeringetje voor krijgen. Maar dat is dan ook alles.

Na negenen – de kinderen liggen op bed, Jeannette zit al in pyjama- komt er een auto de berg op. We spitsen onze oren. Een auto? Hier? In het aardedonker?
Zelfs de postbode die slechts eens in de zoveel dagen omhoog komt, rijdt niet door tot aan het woonhuis, maar laat de post achter bij het appartementenhuis beneden. Bovendien komt die niet in het donker. Wat heeft dit te betekenen?
Tot onze verrassing stopt er een wagen met ‘Herzlein’ erop voor onze deur! ‘Herzlein’ is het winkeltje van de Nederlanders Arjo & Gerdien Quint, die vijf jaar geleden met hun gezin naar Karinthië verhuisden. Anderhalve week geleden mochten we bij hen in de tuin de doopdienst van hun achtste kind bijwonen, geleid door pfarrer Mayer van Rankweil. Het werd een bijzondere zondagmorgen daar onder de appelboom in de zon. En nu wippen de Quints met de kleine dopeling van pas bij ons aan. Ze waren in Klagenfurt en besloten even in Zmuln te gaan kijken. Voor ons een verrassing. Was het in Nederland de gewoonste zaak van de wereld dat er onverwacht iemand binnen stapte, hier is ook dit bijzonder!

Zondag 4 september bij de Quints in Sachsenburg

http://www.rd.nl/meer-rd/samenleving/emigrant-gerdien-quint-terug-in-de-tijd-in-oostenrijks-bergdorp-1.1123131

Je zult maar als nieuweling terechtkomen in een groep tieners die elkaar allemaal al kennen, die je niet verstaat en die jou evenmin verstaan… Maria en Matthias zien als een berg tegen de eerste schooldag op (al deugt die vergelijking niet, want de bergen zijn hier prachtig.)

Op maandagmorgen rond zevenen vertrekken ze met Jeannette richting de Neue Mittelschule in Sankt Veit. Na wat oriënteren hebben we namelijk  besloten dat ze daar in elk geval een tussenjaar zullen doen om de taalachterstand in te halen voordat ze eventueel terug naar het gymnasium gaan.

Het mooie landschap is, zoals meestal ’s morgens vroeg, nog in nevelen gehuld. ‘Past precies bij deze dag’, zucht Maria. Matthias beaamt het hartgrondig: ‘Ja, sómber!’

Sankt Veith, maandagmorgen 8.00 uur

Terwijl Jeannette loopt te genieten van het historische stadje Sankt Veit, waar al snel de morgenzon op de oude gevels valt, maken Maria en Matthias kennis met hun mentrix en hun klas. Allebei gaan ze naar de derde, zodat ze elkaar thuis kunnen helpen, heeft de directeur besloten. Maar om te voorkomen dat ze met elkaar Nederlands gaan praten, zitten ze niet in dezelfde klas. Na slechts één uurtje, klokslag kwart voor negen, zit deze eerste schooldag er alweer op, maar broer en zus weten genoeg: Maria vindt het ‘niet echt leuk’, Matthias, die in Nederland ook al liever ging vissen dan dat-ie op school zat, vindt het hier zelfs ‘vreselijk!’ Hij heeft geen woord van het Karinthisch verstaan en gaat ‘er ook nooit een woord van verstaan.’ Het vooruitzicht dat ze de volgende morgen met de klas moeten gaan wandelen, maakt de toestand er niet beter op.

Dinsdagmorgen reist het tweetal met hun klassen per trein naar het oude Friesach. Halverwege de ochtend sturen ze een ‘selfie’ naar huis. Het bijschrift: ‘Het is leuk!!!’

Selfie vanuit Friesach: ‘Het is leuk!!!’

Laaiend enthousiast komen ze terug. De treinreis was prachtig. De ‘wandeling’ bleek bij nader inzien een bezoek aan een expositie van opgezette dieren die in deze omgeving leven: herten, reeën, vossen, roofvogels, zelfs een wolf en een beer. Een jager verzorgde de rondleiding. Hij vertelde honderduit en vooral Maria had het meeste wel verstaan. Na afloop liepen ze nog een rondje over de eeuwenoude stadsmuren. ‘En een jongen uit mijn klas heeft al gevraagd of ik met hem ga vissen’, deelt Matthias tevreden mee.
Ook de eerste echte lesdag (vanochtend, ’s middags zijn de leerlingen altijd vrij) valt mee. De taal went sneller dan gedacht. Als we vragen of kinderen hier anders zijn dan in Nederland, zeggen Maria en Matthias allebei stellig: ‘O ja! Ze luisteren beter!’ Zijn de docenten dan strenger? ‘Nee’, vindt Matthias. ‘Ze hebben gewoon veel meer gezag’, denkt Maria. Als een leraar of lerares het te rumoerig vindt worden, steekt hij of zij z’n hand op; van alle leerlingen wordt dan verwacht dat zij zwijgend hetzelfde doen, zodat het meteen weer stil wordt in het lokaal. Als er een leerkracht binnenkomt, staan alle leerlingen op. ‘Bijzonder irritant, aldus Matthias:). Maar kennelijk werkt het goed.

Oké, we moeten KOUOUOUOUD douchen momenteel. En in de eetkamer doen de lampen het niet, zodat we bij kaarslicht dineren. Maar zijn we verder niet goed bezig…?

Wat een gepuzzel – zonder Opa!

Gevonden voorwerpen!

De voorstelling kan beginnen

Dit worden pas echt Oostenrijkse koekjes

Hoezo oververhit?

‘We moesten ‘Steine’ tekenen, maar ik wist niet wat ‘Steine’ was, dus toen ging een jongen naar buiten om een paar stenen te halen’, zegt Rachel. We lachen allemaal met haar mee.
Vandaag,vrijdag, is ze voor het eerst met de bus naar school geweest. Iets na zevenen wandelden we het weggetje af tot in Zmuln, onze woonplaats van welgeteld zeven huizen inclusief die twee van ons. De hele wereld rondom was in dikke nevels gehuld waardoor we niets

Voor het eerst op weg naar bus

anders zagen dan mist, met een zilveren bol van de zon die daar prachtig doorheen brak. Totdat een kleine, witte bus opdoemde, waar een vriendelijke, vrolijke chauffeur uitsprong die de schuifdeur voor Rachel opende zodat ze met haar rugzak en twee grote tassen vol schriften en andere schoolspullen naar binnen kon klauteren. Er zat nog maar één ander meisje in de bus, die vervolgens in de richting van de Zmulner See verdween.

7.20 uur – Daar gaat ze…

Toen de klok van Zweikirchen twaalf geslagen had, werd Rachel op hetzelfde plekje, nu echter zonovergoten, weer afgeleverd. Jeannette en Maria die haar opwachtten hadden inmiddels kennis gemaakt met de moeder van een meisje dat één klas lager dan Rachel op dezelfde school zit, een enorm aardige ‘buurvrouw’ die meteen al zei dat ze er graag voor ons is als we haar nodig hebben.

12.05 uur – …en daar komt ze weer!

Alles is anders op de nieuwe school. Alleen al het vroege tijdstip waarop de lessen beginnen: kwart voor acht, terwijl de kinderen ’s middags altijd vrij zijn. En dan de inkopen die je moet doen. (Superleuk! vindt Rachel.) Gisteren hebben we in Klagenfurt een wagen vol schriften, pennen, potloden, stiften, scharen, lijm, haaknaald, werkkoffer, tekendoos, verf, krijt, mapjes die we nog nooit eerder gezien hebben enz. enz. gehaald, alles volgens speciale instructies van de school. En natuurlijk ‘Hausschuhe’, want de schoenen blijven buiten het klaslokaal staan. De dagopening bestaat uit het slaan van een kruis en ‘een soort van’ Bijbelverhaal, vertelt Rachel.

Vandaag mocht ze een tijdje met haar juf mee. Die schreef de getallen 1 tot en met 10 in het Duits op en Rachel moest ze in het Nederlands erachter zetten. Juf liet een plaatje van een potlood zien, waar het woord ‘Bleistift’ bij stond en Rachel mocht zeggen hoe dit in Nederland heet. Leuk en handig zo’n juf aan wie je Nederlands mag leren!
Thuis vertelt Rachel over school alsof er van een taalbarrière nauwelijks sprake is. ‘Christine vroeg in de pauze…’ ‘Rafaël zei…’ ‘Maandag moeten we een pasfoto meebrengen’ ‘Een jongen moest huilen omdat…’ ‘De plastic hoesjes die we hebben gekocht, zijn te klein. Als je die dubbelvouwt moet er een A4’tje in passen.’
Vragen we hoe iemand het precies zei, dan weet ze het niet, maar begrijpen doet ze het meeste wel. En als dat een keer niet lukt, dan wordt het blijkbaar ook wel opgelost. Dan haalt iemand buiten gewoon een paar stenen bijvoorbeeld.